iconInventarisatie van de risico's

De belangrijkste risico's die we telkens beschrijven, kunnen morgen weer anders zijn. Daarom actualiseren we de bestaande risico's regelmatig en registreren we nieuwe risico's op het moment dat zij zich aandienen. Risicomanagement is een dynamisch proces. We blijven alert bij het in beeld brengen van de belangrijkste risico's die we bereid zijn om te nemen bij de realisatie van onze (strategische) doelstellingen.

Risico top 15

Op dit moment kennen we 89 risico's die we hebben beoordeeld op de impact (zowel financieel en imago). Van deze risico's zijn er 80 waarvan de impact een financieel gevolg kent. Het totaal van deze financiële risico's ligt op € 18,9 mln. De 15 belangrijkste risico's, waar ook de impact voor het imago mee kan spelen, vragen meer dan de helft van onze weerstandscapaciteit. We bepalen de kans op financiële risico's op basis van een 'kans klasse-indeling'. Aan deze indeling hangt een kanspercentage. Dit percentage geeft een inschatting aan over de mate waarin het risico zich in een periode van 10 jaar kan openbaren.

Nr.

Risico-oorzaak (Als gevolg van...)

Risicogebeurtenis (bestaat de kans dat...)

Risicogevolg (met als gevolg dat...)

Netto Kans

Totaal: Netto Financieel Maximum

Invloed (%)

1

R206

Extern - Herijking Gemeentefonds.

Lagere inkomsten uit gemeentefonds dan geraamd.

Financieel - Financiële tekorten, bijstelling van de begroting waardoor er kans bestaat dat activiteiten worden geschrapt en dat de doelstellingen niet worden gehaald. Imago - Het niet halen van doelstellingen kan leiden tot landelijke reputatieschade.

75%

€ 2.000.000

19,67%

2

R153

Technisch - Verminderde opbrengt variabel tarief restafval.

We zijn per 1-1-2020 overgegaan op een nieuw tariefsysteem. Het is gebleken dat er veel minder inwoners de grijze restafvalcontainer hebben behouden dan was voorzien waardoor we minder inkomsten op het vaste tarief kunnen genereren. In 2020 gaan we onderzoeken hoe we tot een kostendekkend tarief kunnen komen.

Financieel - Er wordt een tekort op de afvalheffing voorspeld.; Imago - Bij verhoging van de afvalstoffenheffing is de kans op regionale aandacht groot.

90%

€ 700.000

8,27%

3

R7

Omgeving - Anticiperen op demografische ontwikkelingen.

Het schrappen van woningbouwplannen door demografische ontwikkelingen.

Financieel - Extra kosten voor de gemeente.

50%

€ 1.000.000

6,55%

4

R201

Organisatie - Negatieve stand van de bestemmingsreserve Sociaal domein.

Overschrijding en tekorten op diverse andere posten in de begroting.

Financieel - De doelstellingen binnen de programma’s niet worden gehaald.; Imago - Het niet behalen van doelstellingen kan regionale risico's met zich meebrengen.

50%

€ 750.000

4,89%

5

R1

Organisatie - Toename van het aantal jeugdigen met jeugdhulp en een toename van de complexiteit.; Organisatie - Open einde effecten in de jeugd zorg

De budgetten voor jeugdzorg worden overschreden.

Financieel - Financieel tekort in de begroting.

50%

€ 500.000

3,27%

6

R6

Mens - Handelen van bestuurders; Omgeving - Regionale afspraken

In het bestuurlijke verkeer worden besluiten genomen en afspraken gemaakt die niet passen binnen de beleidskaders of financiële kaders van de raad. Nieuw beleid wordt uitgevoerd zonder dat hier de zekerheid van middelen voor is (In het bijzonder in tijden van schaarste). Het gaat hier met name om regionale afspraken en afspraken gekoppeld aan verbonden partijen.

Financieel - Financieel nadeel voor de gemeente; Imago - Imagoschade tot op regionaal niveau is mogelijk

40%

€ 500.000

2,64%

7

R193

Mens - Sociaal Domein, fluctuaties binnen de hoogte van de extra uitkering.

Extra bijdrage Rijk voor jeugd m.i.v. 2022 vervalt of afneemt.

Financieel - Tekorten op het Sociaal Domein.

50%

€ 400.000

2,63%

8

R188

Extern - Vernietiging van de omgevingsvergunning; Niet tot stand komen van de subsidiëring via de Stimuleringsregeling Duurzame Energie; Faillissement van de coöperatie.

De initiatiefnemer of energiecoöperatie de lening via het Aanjaagfonds duurzame energieopwekking niet meer (volledig) aflossen.

Financieel - Dit risicogevolg hangt af van het aantal deelnemers en de hoogte van de lening.; Imago - Dit kan leiden tot plaatselijke imago schade.

15%

€ 1.250.000

2,47%

9

R28

Organisatie - Opheffing GR Delta.

Sociale werkvoorziening Delta heeft een tekort op de liquidatiebalans a.g.v. afbouw activiteiten en boventalligheid van het personeel.

Financieel - Bronckhorst draagt 37% bij in het totale tekort.; Imago - Het niet goed afwikkelen van oude contracten kan regionale imagoschade veroorzaken.

50%

€ 370.000

2,44%

10

R184

Extern - Het niet behalen van doelstellingen (uitvoeringsprogramma); Rijksuitgaven in het lopende boekjaar laten een verlaging zien van de algemene uitkering.

Onderuitputting plaatsvindt op de uitgaven in lopend boekjaar bij het Rijk.

Financieel - Lagere algemene uitkering.

50%

€ 350.000

2,31%

11

R202

Extern - Instorten internationale markt oud papier.

Vervalt de opbrengst van oud papier.

Financieel - Budgetoverschrijding. Imago - Er bestaat de kans dat we de afvalstoffenheffing moeten verhogen.

80%

€ 220.000

2,31%

12

R95

Omgeving - Toename van de stroom van vluchtelingen; Omgeving - Europees vluchtelingenbeleid; Organisatie - Huisvestingsbeleid statushouders

Het aantal vluchtelingen toeneemt en de kosten de rijksmiddelen overstijgen.

Financieel - Er een begrotingstekort ontstaat; Imago - Mogelijk beperkte imagoschade ontstaat

50%

€ 350.000

2,30%

13

R59

Omgeving - Tegenvallende bedrijfsresultaten, wijziging beleid van de onderneming en gewijzigde regelgeving op het gebied van dividenduitkering van nutsbedrijven (wet WACC).

Dividendinkomsten vanuit deelnemingen (deels) niet worden gerealiseerd.

Financieel - Niet kunnen realiseren van inkomsten leidt tot een begrotingstekort.

80%

€ 200.000

2,10%

14

R185

Extern - Wetwijzing abonnementstarief WMO.

Door de invoering van het abonnementstarief genereren we minder inkomsten op de bestaande WMO indicaties. Daarnaast wordt een aanzuigende werking geconstateerd op de WMO voorzieningen, voornamelijk HBH.

Financieel - Overschrijding WMO budget.

50%

€ 250.000

1,65%

15

R69

Mens - Misleiding/fraude door de ambtenaar en/of Integriteitskwestie; Organisatie - Personeel past niet meer binnen formatie na reorganisatie; Organisatie - Gebrekkige dossiervorming

Werknemer(s) worden ontslagen.

Financieel - Wachtgeldverplichting; Imago - Onvrijwillig ontslag kan leiden tot plaatselijke of regionale imagoschade

50%

€ 250.000

1,64%

Door de actualisatie hebben zich binnen de risico top 15 verschuivingen plaatsgevonden en door actuele ontwikkelingen is de impact van een aantal risico's, zoals de eventuele opheffing van de GR Delta en de overeenkomst voor bibliotheekwerk, sterk afgenomen.

Nieuwe risico's

Tussen het moment van het opmaken van de (meerjaren-) begroting en deze jaarrekening hebben we 10 nieuwe risico’s in beeld gebracht. Hiervan staan er 3 in de top 15 namelijk:

  • De op hande zijnde herijking van het gemeentefonds;
  • Het niet behalen van doelstellingen door het wegwerken van het tekort binnen het Sociaal Domein;
  • Het vervallen van de opbrengst voor oud papier.

Het risico dat landelijke veel aandacht krijgt is PFAS houdende grond. Dit risico vormt voor onze gemeente geen nieuw risico. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Dit zijn door de mens gemaakte stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen maar een bedreiging vormen voor onze gezondheid. Dit risico speelt alleen bij gemeenten die zelf aan grondexploitatie en gebiedsontwikkeling doen.

Bestaande risico's

Van de bestaande risico’s zijn de volgende risico’s in impact gestegen en staan nu in de top 15:

  • De verminderde opbrengst variabel tarief restafval;
  • Tegenvallende dividenduitkomsten vanuit deelnemingen.

Vervallen risico's

In de afgelopen periode zijn 8 risico’s komen te vervallen omdat ze niet meer relevant zijn.

Imagorisico's

Naast de financiële risico's brengen we ook de imagorisico's in beeld. Van alle 88 actuele risico's zijn er 9 risico's met alleen een impact op het imago. Veel risico's kunnen plaatselijke tot regionale imago gevolgen met zich meebrengen als een risico zich voordoet. Als voorbeeld kan worden gesteld de bestrijding van de eikenprocessierups. Hieronder volgen de belangrijkste (imago-)risico’s waarbij imago gevolgen op landelijk niveau kunnen optreden.

De belangrijkste imagorisico's

Risico-oorzaak (Als gevolg van...)

Risicogebeurtenis (bestaat de kans dat...)

Risicogevolg (met als gevolg dat...)

Imago klasse

Extern - Herijking Gemeentefonds.

Lagere inkomsten uit gemeentefonds dan geraamd.

Financieel - Financiële tekorten, bijstelling van de begroting waardoor er kans bestaat dat activiteiten worden geschrapt en dat de doelstellingen niet worden gehaald. Imago - Het niet halen van doelstellingen kan leiden tot landelijke reputatieschade.

5 (landelijk)

Technisch - Onbedoeld verstrekken van privacygegevens

Er door ten onrechte verstrekte privacygegevens datalekken kunnen ontstaan.

Financieel - Er claims kunnen worden ingediend of boetes volgen die leiden tot financiële schade. Imago - Het openbaar worden van datalekken zijn schadelijk voor het imago van de organisatie op landelijk niveau.

5 (landelijk)

Omgeving - Onvoldoende budget of onvoldoende medewerking van derden, inwoners en ondernemers.

De doelstelling van de routekaart "Energieneutraal Bronckhorst 2030" niet wordt gehaald.

Imago - Er reputatieschade optreedt op landelijk niveau.

5 (landelijk)

Openbaring van risico's

In 2019 hebben zich een aantal risico's geopenbaard welke waren voorzien. De belangrijkste worden hieronder beschreven.

  • Door de toename van het aantal jeugdigen met jeugdhulp en een toename van de complexiteit hebben zich overschrijdingen binnen de budgetten van jeugdzorg voorgedaan.
  • Door invoering van het abonnementstarief werd er een aanzuigende werking in de WMO verwacht met name in de hulp bij de huishouding. Dit is in 2019 gebleken waardoor het budget in de 2e tussenrapportage moest worden bijgeraamd met ongeveer € 800.000.
  • De tekorten binnen de WMO en jeugdzorg kunnen niet meer via de bestemmingsreserve worden opgevangen waardoor er op andere posten moet worden bezuinigd.
  • Door overbelasting van mantelzorgers moeten professionals de zorg overnemen waardoor budgetten worden overschreden.

Beheersmaatregelen risicomanagement

Het bedenken en invoeren van mogelijke beheersmaatregelen heeft onze aandacht, zodat verantwoorde keuzes kunnen worden gemaakt rekening houdend met de mogelijke risico's.