iconDeelprogramma 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING

Wat deden we in 2025 om de maatschappelijke doelen te bereiken?

Alle inwoners van Bronckhorst deden mee in de samenleving

In 2024 stelden we het beleidsplan ‘Gewoon meedoen’ vast. Dit plan is de komende jaren de leidraad voor keuzes die we maken in het sociaal domein. Het heeft als doel dat inwoners naar vermogen deelnemen aan de samenleving en daarmee een gezonde en gelukkige invulling geven aan hun leven. We stelden verdiepende nota’s op en voerden dit beleidsplan uit.
Voor de uitwerking stelden we in 2024 het beleidsplan 'Bestaanszekerheid' en de wijzigingen in de ‘Verordening Sociaal Domein’ vast. In 2025 richtten we ons op de invoering van dit beleid. Op een aantal thema's stelden we verdiepende nota’s op. Op onderdelen voeren we die niet verder uit door de politieke keuzes in de vastgestelde Perspectiefnota 2025. 

Resultaten

We ondersteunden mantelzorgers volgens het nieuwe beleid

We gingen door met de mantelzorgverwendag, de wandelingen, activiteiten voor jonge mantelzorgers en de mantelzorgwaardering. We werkten een nieuwe campagne uit die in 2026 start. De campagne heet ‘Ik zie jouw zorg’. Met de campagne willen we mensen bereiken die niet weten dat ze mantelzorger zijn. We vernieuwden de mantelzorgwijzer nog niet, we besloten dat door te schuiven naar volgend jaar. 

We namen de inclusieagenda en het uitvoeringsplan dementievriendelijke gemeente op in het Integraal Zorg Akkoord en de uitvoering van het VN-verdrag handicap 

In de perspectiefnota 2025 koos uw raad ervoor geen apart budget op te nemen voor inclusie activiteiten. Het uitvoeringsplan dementievriendelijke gemeente is daarom niet uitgevoerd. De bedoeling is dat we van een doelgroepgerichte aanpak naar één brede, integrale aanpak van inclusie gaan. De Lokale Inclusie Agenda, zoals benoemd in het VN-verdrag handicap, herijkten we niet omdat deze nog van kracht is. 
We droegen bij aan de Achterhoek Pride en de tentoonstelling ‘We are pART of Culture’, die de Grenslandprijs won. Regionaal werkten we binnen het Integraal Zorgakkoord aan het transformatieplan ‘Veerkrachtig Ouder Worden’ en aan het project ‘Buurt als Ecosysteem’. In deze projecten zetten we samen met partners in de regio in op het meedoen van ouderen in de samenleving

Laagdrempelig meedoen borgden we op een andere manier 

We stopten met Samen Bronckhorst’. We zochten andere oplossingen, zoals een maatjesproject van stichting Meedoen in Bronckhorst. We startten met de voorbereiding, maar het project kwam niet van de grond. We zoeken nu uit hoe we inwoners eenvoudig kunnen helpen om mee te doen in de maatschappij. 

We zetten de gift voor een nieuwe statushouder om naar een lening

In voorgaande jaren kregen statushouders een gift als zij een huis toegewezen kregen. Deze gift was bedoeld om hun huis in te richten met wat echt nodig is. We besloten om deze gift om te zetten naar een renteloze geldlening. Zestien huishoudens ontvingen deze lening in 2025.

We zorgden voor voldoende ondersteuning van vluchtelingen

We zetten ons in voor goede ondersteuning aan statushouders en ontheemden in Bronckhorst. We verlengden de samenwerking met Vluchtelingenwerk. Zij gaven nieuwkomers juridisch advies en hielpen bij gezinshereniging. We startten met het opzetten van een vrijwilligerspunt, samen met Stichting Present en Stichting Meedoen in Bronckhorst. Ook deden we mee aan een regionale pilot voor een voorschakelklas. In deze klas bereidden we nieuwkomers in twaalf weken voor op instroom in het onderwijs.
Voor Oekraïners besteedden we extra aandacht aan sociale en maatschappelijke vragen. We zorgden dat ze de taal beter leren en beter kennismaken met onze cultuur. Dit deden we door vrijwilligers in te zetten, en we begonnen met een 'inburgering light'-traject. Oekraïners konden terecht op een maatschappelijk spreekuur. Van dit spreekuur werd wekelijks door acht personen gebruik gemaakt. We organiseerden voor hen verschillende trainingen over zorg, welzijn en werken in Nederland.

We boden huisvesting vanuit het programma Migratie en integratie

We zetten belangrijke stappen in een onzekere en veranderende omgeving. Vanaf 1 februari 2024 geldt de Spreidingswet. Alle gemeenten moeten nu asielzoekers opvangen. Het doel is genoeg opvangplekken te creëren en asielzoekers eerlijk te verdelen over provincies en gemeenten. Voor onze gemeente betekende dit dat we in 2025 de taak hadden om 160 asielzoekers en 90 statushouders op te vangen en 252 opvangplaatsen te realiseren voor Oekraïense ontheemden. De wet is nog steeds van kracht, ook al gaf het demissionaire kabinet aan de wet te willen intrekken. Ondanks dat besloten we dat we asielzoekers willen blijven opvangen in onze gemeente. 

Resultaten

We bereidden twee opvanglocaties voor Alleenreizende Minderjarige Vluchtelingen (AMV’s)

We bereidden met het COA de bouw en opening van de eerste twee opvanglocaties voor AMV’s voor. Het COA noemt dit proces Proces Opvanglocatie AMV’s (POA). Deze locaties worden reguliere opvangplekken voor de komende 10 jaar. Op deze twee locaties kunnen we maximaal 80 vluchtelingen per locatie opvangen. Opgeteld bieden deze twee locaties ruimte aan de totale opgave van 160 vluchtelingen. De twee opvanglocaties komen in Hengelo aan de Elderinkweg en in Vorden aan de Bedrijvenweg. 

We verleenden asielnoodopvang

We vingen op verzoek van het COA asielzoekers op in een noodopvang. In de Betteld verbleven de afgelopen jaren tijdelijk maximaal zeventig AMV'ers. Zij bleven daar steeds enkele maanden per jaar. Naast asielopvang vingen we statushouders op. Op EuroParcs Marina Strandbad in Olburgen vingen we maximaal veertig nareizende statushouders op. Vanaf december kwamen daar in de Betteld in Zelhem tijdelijk nog maximaal honderd nareizende statushouders bij. Op beide locaties ging het dit jaar vooral om moeders en kinderen die nareisden en verbonden waren aan een statushouder in een andere gemeente.

We realiseerden alternatieve woonvormen voor statushouders

Met woningcorporaties Sité en ProWonen zorgden we dat statushouders in gewone woningen kunnen wonen. Het huisvesten van statushouders werd steeds moeilijker. We hadden te maken met woningtekort, een voortdurende instroom, vertraagde IND‑procedures en een mismatch tussen de mensen in de opvang en ons woningaanbod. Daarom kozen we ook voor alternatieve woonvormen, zoals het verhuren van kamers. Dit deden we bijvoorbeeld op een doorstroomlocatie of op een HAR+ locatie. In onze gemeente is een huis aangewezen als HAR+ locatie op basis van de nieuwe Hotel en Accomodatieregeling (HAR+).
Met deze woonvormen konden de corporaties alleenstaande en alleengaande statushouders beter opvangen in hun gebouwen. We konden hierdoor problemen voor nareizigers oplossen. We hoefden niet meteen een grote woning vrij te maken. Met Nidos en D3 realiseerden we drie kleinschalige opvanglocaties voor minderjarige statushouders. Nidos is de voogdijorganisatie voor AMV’s en D3 is een jeugdzorginstelling. De drie locaties staan in Keijenborg, Vorden en Steenderen. Daar verbleven 26 alleenstaande minderjarige vergunninghouders.
In totaal vonden 78 statushouders een woning in Bronckhorst. Daarmee voldoen we aan de taakstelling voor 2025 en haalden we een deel van de achterstand van eerdere jaren in.

We huisvestten Oekraïense ontheemden

We realiseerden 259 opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne verspreid over 17 opvanglocaties van de gemeente. Dit waren vooral chalets op vakantieparken en particuliere huurwoningen. De kleinschalige opvanglocaties bleken in de praktijk goed te functioneren. Het gaat naar omstandigheden goed met de bewoners. Verhuurders werkten mee en de opvang was beheersbaar voor zowel de omgeving als de gemeentelijke organisatie.  

Inwoners wonen veilig langer thuis 

De woonzorgvisie hangt samen met beleid voor wonen. Het woonbeleid heeft consequenties voor het zorglandschap in relatie tot de benodigde woonvormen. Het doel is om mensen veilig en prettig langer thuis te laten wonen. Het blijft belangrijk dat inwoners zelf keuzes maken over de toekomst en de eigen gezondheidssituatie. We dragen bij aan bewustwording en we maken samen met onze woonpartners andere mogelijke woonvormen bekend.

Resultaten

We stelden een uitvoeringsprogramma op
We werkten aan beter wonen en zorgen in onze dorpen. Op basis van de woonzorgvisie en de woonvisie regelden we verschillende zaken. We stelden het premantelzorgbeleid op. Dat leidde tot vijftig aanvragen. We namen daar 45 van in behandeling.

Binnen de kernenaanpak gingen we aan de slag met levensloopbestendige woningen in onze dorpen. De zorg‑ en welzijnsinstellingen maakten goed gebruik van de uitnodiging om mee te denken. We vroegen we voor de regionale woonzorgvisie extra aandacht voor groepen mensen met minder kansen dan anderen op de woningmarkt.

We besteedden aandacht aan bewustwording. We hielpen inwoners nadenken over later, onder andere via de actie ‘Denk na over morgen’. In Vorden organiseerden we thema-avonden binnen het project ‘het dorp als ecosysteem’. Onderwerpen waren bijvoorbeeld het levenstestament en wonen in de toekomst.

We bereidden ons voor op de nieuwe wet Beschermd Wonen

Beschermd wonen is er voor mensen die tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen. Deze mensen wonen op een beschermde plek met begeleiding, het liefst thuis of anders bij een beschermd wonen-instelling in de buurt. Het doel is dat ze zo snel mogelijk weer zelfstandig kunnen wonen en meedoen aan de samenleving. Het rijk stelde de invoering van de Wet Beschermd Wonen uit naar 2026. Over het verdelen van de taken uit deze wet zijn we in gesprek met de regio. Onze sociale teams zijn hierop voorbereid. We zorgen voor een zorgvuldige overdracht. Op verzoek van centrumgemeente Doetinchem houden we een extra plek vrij voor de opvang van dak- en thuislozen.

Resultaat

We bereidden ons voor op de nieuwe wet Beschermd wonen

De invoering van de Wet Beschermd Wonen is opnieuw uitgesteld. Onze consulenten beoordelen nu zelf of mensen beschermd wonen nodig hebben. We deden dat 45 keer, meer dan we vooraf dachten. De maatschappelijke opvang blijft onder de verantwoordelijkheid van centrumgemeente Doetinchem. We maakten afspraken met corporaties over huisvesting voor mensen die geen beschermde woning meer nodig hebben. Housing First maakte deel uit van deze afspraken, omdat een eigen woonruimte belangrijk is voor herstel. Door het woningtekort liep dit vast. Regionaal stelden we de visie Wonen, Welzijn en Zorg vast en werken we aan nieuwe afspraken over openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ).

We bevorderden de gezondheid van onze inwoners 

In de periode 2023-2026 voeren we het plan van aanpak ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ (GALA) uit. We gaven uitvoering aan de GALA programma's en we zijn op de goede weg met het uitvoeren van de ketenaanpakken. We werken aan het Integraal Zorg Akkoord (IZA) via het Regionaal Plan Achterhoek.

Resultaten

Meer inwoners maken gezonde keuzes

We werkten aan gezondere inwoners, een sterke buurt en we stimuleerden bewegen. We deden veel activiteiten zoals Gezondheidschecks en JOGG. JOGG staat voor ‘Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst’. Hierbij werkten we lokaal en sinds dit jaar ook regionaal. 
We voerden een tussenevaluatie uit van de GALA‑programma’s en zagen goede resultaten. We zagen dat de meeste plannen op schema liepen. We werkten beter samen en letten in ons werk op gezondheid. Bijna alle vijf de ketenaanpakken zijn in uitvoering gebracht. We bleven de resultaten volgen en stuurden bij als dat nodig was. 

We bevorderden de gezondheid van onze inwoners met regionale samenwerking

We werkten aan ketenaanpakken voor vijf verschillende thema’s. Daarmee geven we uitvoering aan het IZA en het GALA. We maakten nog geen duidelijke vertaling van strategie naar plannen en acties voor het thema ‘Preventie en Gezondheid’. Met de nieuwe themacoördinator konden we beginnen aan de inhaalslag.
We dienden het transformatieplan voor het thema ‘Veerkrachtig ouder worden’ in bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het landelijke budget was echter op, waardoor we het regionale plan niet konden uitvoeren. We startten wel met het opstellen van een nieuw plan.
Het ministerie keurde het transformatieplan voor het thema ‘Mentaal gezond Achterhoek‑Liemers’ goed. De uitvoering betaalden we met geld van het rijk voor Mentale Gezondheid. Het ‘Regionale Transformatieplan ‘Mentaal gezond Achterhoek‑De Liemers’ maakten we klaar voor uitvoering.
De uitvoering voor het thema ‘Prettig werken in zorg en welzijn’ liep volgens planning. Hierbij waren alleen zorgorganisaties betrokken.

We bouwden aan een beter houdbaar zorgstelsel 

Kosten voor zorg en ondersteuning blijven stijgen. De druk op zorg neemt toe door de personeelstekorten en meer vraag. Om inwoners te ondersteunen blijven we samenwerken met zorgaanbieders. We blijven gebruik maken van informele netwerken. We zoeken naar nieuwe oplossingen in de (zorg)technologie.

Resultaten

Inwoners wonen langer in hun eigen woning door de inzet van zorgtechnologie

Er zijn presentaties in het gemeentehuis en op locaties in de gemeente gegeven over de mogelijkheden van zorgtechnologie. Hiermee vergrootten we de bekendheid van de technisch zorgondersteunende producten in onze gemeente. De sociale teams dragen de beschikbaarheid van deze middelen uit aan onze inwoners. Onze twee techambassadeurs vertelden inwoners over handige zorgtechnologie. We startten de pilot ‘Slimme Watermeter’. Inwoners kregen een systeem waarmee iemand via het waterverbruik kan zien hoe het met ze gaat. De Technologische Zorg Academie Achterhoek liet mensen kennismaken met handige zorgproducten voor het dagelijks leven.

We sloten nieuwe contracten voor Jeugdhulp en Wmo

We zorgden dat we de komende jaren jongeren op tijd kunnen helpen en voorkomen dat kleine problemen niet groot worden. Begin 2024 besloten de colleges van de acht Achterhoekse gemeenten de contracten voor Jeugdhulp en Wmo niet te verlengen. Deze contracten liepen op 1 juli 2025 af. We maakten nieuwe afspraken met aanbieders die Jeugdhulp en Wmo-zorg geven die ingaan vanaf 1 januari 2026. In het aanbestedingsdocument zijn allerklei eisen opgenomen en die zijn bij de beoordeling gecheckt. Daarnaast is vanuit de regionale toezicht een aanvullende toets gedaan bij onderaannemers, want die moeten aan dezelfde eisen voldoen als de hoofdaannemers. We vertelden inwoners welke veranderingen eraan kwamen. Ook regelden we nieuw jongerenwerk tot en met 2029.

Indicatoren

Lokale indicatoren

We volgen onder dit deelprogramma geen lokale indicatoren.

Landelijke indicatoren

We volgen onder dit deelprogramma geen landelijke indicatoren.

Risico's

Risico-oorzaak (Als gevolg van...)

Risicogebeurtenis (bestaat de kans dat...)

Risicogevolg (met als gevolg dat...)

Netto Kans

Totaal: Netto Financieel Maximum

Extern - Vluchtelingenstroom, aantallen asielzoekers, wereldwijde ontwikkelingen.

De gemeente onvoldoende huisvestingsmogelijkheden en opvangplekken kan bieden voor vluchtelingen en asielhouders (conform wettelijke verplichting)

Financieel - ; Niet financieel - We niet de opvang bieden die we toegezegd hebben

50%

€ 1.500.000

Extern - Wijzigingen in de voorrangsregeling huisvesting statushouders

We met een taakstelling, maar zonder voorrang we statushouders niet tijdig kunnen huisvesten binnen de huidige kaders en mogelijkheden.

Financieel - Er extra kosten ontstaan door tijdelijke oplossingen. Maatregelen vanuit de provincie die hierin toezichthouder is op het behalen van de taakstelling

50%

€ 1.500.000

Extern - Uitvoering van de inburgeringswet per 1-1-2022

Het rijk voornemens is de inburgeringswet te wijzigen en de SPUK inburgering te korten.

Financieel - Er budgetoverschrijding plaatsvindt bij Inburgering en Participatie

70%

€ 500.000

Extern - Rijksoverheidsbeleid in ontwikkeling; Omgeving - Europees vluchtelingenbeleid; Organisatie - Huisvesting en opvang nieuwkomers (Oekraïners en statushouders)

Het aantal nieuwkomers toeneemt en de kosten de rijksmiddelen overstijgen

Financieel - Er een begrotingstekort ontstaat; Niet financieel - Dit mogelijk beperkte imagoschade met zich meebrengt

10%

€ 1.500.000

Extern - Aflopende financiering preventieve activiteiten via GALA en onzekerheid financiering AZWA en verder.

We minder inzet kunnen plegen op Gezondheidsbevordering en preventie, sociale basis en bewegen.

Financieel - Er meer beroep wordt gedaan op individuele voorzieningen en druk op collectieve algemene voorzieningen.; Niet financieel - Imagoschade, afbreuk van ingezette interventies/initiatieven

50%

€ 250.000

Bedragen in €