Ons grondbeleid ondersteunt programma 2 (Wonen en leefomgeving) en programma 3 (Bedrijvigheid en ontwikkeling). De gemeente Bronckhorst heeft de ambitie om 1.700 tot 2.200 nieuwe woningen toe te voegen. Voor bedrijven wordt in het Regionaal Programma Werklocaties 2024-2028 (RPW) een ruimtebehoefte voorzien van (netto) 12 hectare tot 2030. Voor de periode tot 2040 gaan we uit van een ruimtebehoefte van 16 tot 28 hectare. Deze ambities vragen om ruimte en beïnvloeden de grondmarkt. Op 23 februari 2023 stelde uw raad de Nota Grondbeleid vast. Hierin kozen we voor sturend grondbeleid en een actievere rol in gebieds- en locatieontwikkelingen. Dat laatste houdt in dat de gemeente gronden en opstallen koopt, bouwrijp maakt en doorverkoopt. Hierdoor kunnen we beter de regie houden over toekomstige ontwikkelingen, maar dit brengt ook hogere investeringen en risico’s met zich mee, zoals rente- en kostenstijgingen, vertraagde verkoop van kavels en onvoorziene omstandigheden.
We werkten actief samen met particuliere initiatiefnemers en maatschappelijke partners, zoals woningcorporaties. De grond- en vastgoedaankopen van de afgelopen jaren waren strategisch en doelgericht, bedoeld om gemeentelijke doelen te halen. Bovendien deden we de aankopen alleen als maatschappelijke organisaties of marktpartijen niet konden of wilden kopen.

Beleidskader strategische verwervingen

Om het sturende en actievere grondbeleid slagvaardig te kunnen uitvoeren heeft uw raad ons mandaat gegeven om strategische grondaankopen te kunnen doen tot een bedrag van € 2 mln per transactie. Daaraan zijn voorwaarden verbonden. Er moet bijvoorbeeld een taxatie zijn uitgevoerd en uw raad wordt hier zo spoedig mogelijk over geïnformeerd. Uit de interim controle 2025, van de accountant, bleek dat het budgetrecht niet aansluit op dit mandaat. Dat houdt in dat het beschikbaar stellen van de kredieten de bevoegdheid van uw raad is. Dat heeft tot gevolg dat we dit beleid gaan herijken bij de eerstvolgende actualisatie van de Nota Grondbeleid. Tot deze herijking betrekken we u actiever bij de besluitvorming waarbij u vanzelfsprekend inzicht krijgt in de financiële gevolgen en risico's.

Uitvoering Grondbeleid

Afgelopen jaar hebben we de focus gelegd op concrete gebiedsontwikkelingen waarbij we een aanzienlijke vooruitgang boekten. Een groot aantal woningbouwprojecten is opgepakt of verder in ontwikkeling gekomen waardoor we grote stappen hebben gezet om onze woningbouwambitie te realiseren. Zie hiervoor deelprogramma 2A Passend Wonen (2.1.2). Met betrekking tot de ontwikkeling van bedrijventerreinen is eveneens een aanzienlijke inspanning geleverd, zie hiervoor deelprogramma 3A Economie (2.1.3). Vanwege deze inspanningen en personele wijzigingen, die zorgde voor krapte in de beschikbaarheid van personeel, liepen sommige beleidsmatige onderwerpen vertraging op. Hieronder worden deze onderwerpen beschreven.

Grondprijzenbrief

De gemeente hanteert marktconforme grondprijzen. Op 7 januari 2025 is de grondprijzenbrief 2025 vastgesteld. Eind 2025 startten we met de actualisatie van de grondprijzenbrief, we stellen deze in het 1^e kwartaal van 2026 vast.

Organisatie en Budget

Met de vaststelling van de perspectiefnota 2025 stelde uw raad een werkbudget van € 50.000 beschikbaar voor 2025 en 2026. In 2025 is hierop een bedrag van € 28.000 besteed. De rest van het werkbudget (€ 22.000) valt terug in het resultaat. In de 2^e tussenrapportage 2025 maakten we melding van een overschrijding van kosten met betrekking tot de professionalisering van de bedrijfsvoering van woningbouwprojecten. Door de professionalisering raamden we de gerelateerde plankosten over de gehele periode. Ook hielden we rekening met de nog te ontvangen opbrengsten en een nog te ontvangen bijdrage voor de bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen. We verwachtten dat de gemaakte en toekomstige plankosten te weinig werden gedekt uit het kostenverhaal. Hierdoor leek een eenmalig nadeel van € 103.000 te ontstaan. Eind 2025 hebben we geconstateerd dat hierop afwijkingen zijn in positieve zin. Dit verschil lichten wij toe in de jaarrekening bij overzicht baten en lasten per taakveld (3.11).

Nieuwe Nota Kostenverhaal

In 2024 begonnen we met een nieuwe Nota Kostenverhaal Ruimtelijke Investeringen. Deze vervangt de bestaande Nota Bovenwijkse Voorzieningen uit 2023. Deze vervanging is nodig door de invoering van de Omgevingswet. Door personele wijzigingen konden we niet volledig inzetten op deze nota. Uw raad stelt deze vast in 2026.

Nota Gronduitgiftebeleid

We werkten verder aan het opstellen van een Nota Gronduitgiftebeleid. Deze nota draagt bij aan de regierol van de gemeente op gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. We verwachten deze Nota in 2026 gereed te hebben en voor te leggen aan uw raad.

Parameters

We stelden de rekenparameters voor grondexploitatie 2025 vast. We kregen daarbij advies van een planeconomisch adviesbureau. Dit advies gebruikten we ook voor het Meerjarenperspectief Ontwikkellocaties 2026.