Wat deden we in 2025 om de maatschappelijke doelen te bereiken?

We realiseren onze doelen voor ons grondstoffenplan en maken daarbij gerichte keuzes

De doelen voor afval- en grondstoffen formuleerden we in het geldende beleidsplan. We willen ieder jaar een kostendekkende afvalstoffenheffing en we maakten in 2025 andere keuzes voor onderdelen in de afvalinzameling. Daarnaast wilden we de ondergrondse milieucontainers in Bronckhorst aan Circulus overdragen.

Resultaten

We maakten bewuste afwegingen in het realiseren van onze doelen in het grondstoffenplan

In 2025 stopten we met het inzamelen van de BEST-tas. Inwoners kunnen hun herbruikbare goederen en afvalstoffen rechtstreeks aanbieden bij kringloopbedrijven en recyclepleinen. Ook stopten we met het verstrekken van hondenpoepzakjes. In het buitengebied verwijderden we vrijwel alle afvalbakken. We kozen hierbij bewust voor meer participatie van inwoners en bezoekers. We stelden vast dat dit goed verloopt. Ter ondersteuning van onze zwerfvuilvrijwilligers bleven we aangesloten bij de app HelemaalGroen. In deze app zien de vrijwilligers waar is opgeruimd en waar nog niet. Een groot aantal vrijwilligers neemt actief deel aan het opruimen van zwerfafval in de openbare ruimte.

We besloten de ondergrondse containers in eigendom te houden

We besloten de ondergrondse afvalcontainers in eigendom te houden. Deze methode bleek voordeliger dan het uitbesteden aan Circulus. De afvalstoffenheffing zou bij overdracht van de ondergrondse containers aan Circulus met € 7,00 per aansluiting stijgen, zonder dat dit inwoners extra voordelen oplevert.

We verbeteren de kwaliteit van de grondstoffen in Plastic, Metaal en Drankkarton (PMD)

Met inzet van afvalcoaches lukte het in beperkte mate om de kwaliteit van het PMD te verbeteren. De resultaten bleken echter niet in verhouding te staan tot de benodigde inzet. Daarom ronden we het project 'Schone stromen' in 2025 af en zetten we het niet voort.

We versnellen en schalen op om de uitstoot van CO₂ te verminderen

De energietransitie gaat over het verminderen van de uitstoot van CO₂, naar uiteindelijk nul uitstoot in 2050. We versnellen en schalen op om dit doel te halen. We financierden vanuit de SPUK CDOKE regeling. Dit jaar werd duidelijk dat in 2026 deze regeling wordt vervangen door de decentralisatie-uitkering CDOKE uit te keren via de algemene middelen. De uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald door het rijk.

Resultaten

We zetten de eerste stappen naar: aardgasvrij met de warmtetransitie

We startten met onze gemeente brede aanpak rondom de drie natuurlijke momenten van verduurzamen met onze campagne ‘Goed voorbereid Op Morgen’. We werkten aan een unieke samenwerking met makelaars, installateurs en isolatiebedrijven. We peilden de behoefte bij deze partijen en stelden een informatiepakket samen om gezamenlijk, gerichte informatie te verspreiden. Daarnaast deelden zij deze informatie bij hun huisbezoeken en klantcontacten. Onze eigen energiecoach deed 494 huisbezoeken. We legden met de startnotitie en het plan van aanpak de basis voor het warmteprogramma. We onderzochten warmteoplossingen en trokken hierin op met andere gemeenten.
Met de woningbouwcorporaties maakten we afspraken over de warmtereductie van sociale huurwoningen. We startten natuurvriendelijk isoleren, we verruimden de Isolatie Subsidie Achterhoek en we introduceerden een subsidie Volkshuisvestingsfonds, om woningen in het buitengebied te verduurzamen. Met het Energieloket en het Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek maakten we nadere afspraken om hun activiteiten beter aan te laten sluiten bij onze drie momenten aanpak. Dit is in lijn met de uitvoeringsagenda verduurzaming woningvoorraad genoemd in deelprogramma2A passend wonen (2.1.2). 

We zetten de eerste stappen naar een lokaal energiesysteem, de RegioRotonde

In juli 2025 besloten we te starten met het plan van aanpak circulair werklandschap. We werkten in 2025 aan een voorstel voor de gemeenteraad om door te gaan met de RegioRotonde. We werkten aan twee projecten: het project mestvergister/circulair werklandschap en het project de energiegemeenschap. In oktober stemde u hiermee in. Samen met de provincie maakten we ook een aanpak voor de energiegemeenschap.

We realiseerden grootschalige energieprojecten

We werkten dit jaar aan duidelijkheid in het proces voor windmolens om invulling te geven aan onze Regionale Energie Strategie (RES) opgave. We spraken op avonden met direct omwonenden uit het zoekgebied Eldrik en informeerden tijdens het proces. Op 1 november meldde één initiatiefnemer zich: Landgoed Keppel en Greentrust. We volgden daarbij het participatiebeleid wat we in december 2024 vaststelden. In RES verband bespraken we het niet-gealloceerde deel dat we in RES 2.0 willen verdelen. Besluitvorming volgt in 2026.

We realiseerden Dorps Energie Processen

We onderzochten hoe de Dorps Energie Processen in Vorden, Steenderen en Keppel/Eldrik zijn verlopen. We namen de aanpak binnen de processen onder de loep en synchroniseerden het voor een groot met de landelijke aanpak voor wijkuitvoeringsplannen. Wij maakten daarbij een duidelijke aanpak voor het Dorps Energie Plan. Hiermee gaven we de Dorps Energie Processen een frisse doorstart.

We stelden randvoorwaarden op

Energiecoöperatie Vorden en Energiecoöperatie de Groene Draad namen het initiatief om Bronckhorst Energie op te richten. We zorgden daarbij voor een coachingtraject. Samen met Datalab GO maakten we een monitoringstool om de indicatoren, zoals omschreven in de Herijkte Routekaart, te kunnen volgen. Het eerste voorbeeld is al klaar. Ook startten we de verkenning of we een digitaal burgerberaad kunnen houden over de warmtetransitie.

We brachten vraag en aanbod van de klimaatleningen in verhouding

Het budget voor de Toekomstbestendig Wonen Lening was eind 2025 uitgeput. We voegden andere leningen samen waarop alleen aflossing en rente binnenkomt. Zo konden we de Toekomstbestendig Wonen lening blijven aanbieden. In totaal zijn 43 Toekomstbestendig Wonen leningen in 2025 verstrekt.

We anticipeerden op netcongestie

Volgens Tennet en Liander blijft het stroomnet tot minstens 2033 te vol. Vanaf 2026 komen ook kleinverbruik aansluitingen op een wachtlijst. Eind 2025 kwamen er nieuwe regels van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) voor wie het eerst in aanmerking komt. Het volle net zorgde ervoor dat gebouwen soms later gasloos worden en bedrijven beperkt kunnen groeien. Woningbouwprojecten liepen nog geen vertraging op door netcongestie vanwege de prioriteit die de ACM daaraan geeft. 

Klimaatadaptatie

Het klimaat verandert. We moeten ons aanpassen. Investeringen zijn nodig om de kwaliteit van onze leefomgeving te behouden. Klimaatverandering zorgt voor vaker en meer wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. In de omgevingsvisie stelden we ons tot doel om in 2035 klimaatrobuust te zijn voor onze eigen gemeentelijke verantwoordelijkheden. Dit is sneller dan het nationale Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) van ons vraagt. Het DPRA heeft als doelstelling om in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig te zijn. Onze omgevingsvisie geeft ons een aantal richtingen mee die we uitwerken: 

• in balans komen met het natuurlijke bodem- en watersysteem;
• samenwerking in de regio aan: - de Aanpak Droogte en Wateroverlast Achterhoek (ADA); - het Deltaplan ruimtelijke Adaptatie (DPRA); - de Zoetwatervoorziening Oost Nederland (ZON);
• wateroverlast en hittestress in buurten beperken, werken aan klimaatrobuuste buurten.

Resultaten

We stelden de startnotitie vast voor het opstellen van een omgevingsprogramma voor klimaatadaptatie

We maakten een startnotitie voor het omgevingsprogramma Klimaatadaptatie. Door nieuwe afspraken over hoe we programma’s maken, moesten we de startnotitie en de route voor besluitvorming aanpassen. Daardoor konden we de startnotitie nog niet vaststellen in 2025. 

We zetten stappen naar een klimaatrobuuste gemeente

Ondertussen zetten we stappen naar een klimaatrobuuste gemeente. De Zomerweg in Drempt is heringericht, met maatregelen voor klimaatadaptatie. Aan de Singel in Hengelo zijn plantsoenen verlaagd om meer regenwater op te vangen. Bij de woningbouwlocatie ’t Loo in Zelhem is een infiltratievijver aangelegd om wateroverlast in de naastgelegen bestaande woonwijk te verminderen. 
We maakten samen met een regionale werkgroep de campagne ‘Handel bij Hitte’. We maakten twee hittegolven mee en met de campagne lieten we inwoners zien wat ze zelf kunnen doen als het heel warm wordt. In de openbare ruimte vervingen we oude beplanting door planten die beter tegen droogte en hevige regen kunnen. Met twee andere gemeenten maakten we de regionale 'Signaleringskaart Water en Bodem Sturend' en gebruikten die onder andere bij nieuwe woningbouwplannen.  

We werkten samen in de regio aan water- en klimaatopgaven

Ook in de regio werkten we samen aan water- en klimaatopgaven. We ondertekenden het Programmaplan Aanpak Droogte en Wateroverlast voor Achterhoek en Liemers. We begonnen aan nieuwe stresstesten, zowel regionaal als lokaal. Met een stresstest bepalen we de risico’s van wateroverlast, hitte en droogte. De Signaleringskaart Water en Bodem Sturend stelden we vast en we startten met een leerperiode. We bekeken de resultaten van een grote stresstest over extreem weer. Samen startten we een onderzoek naar hoe we klimaatadaptatie beter kunnen regelen in ons beleid. Voor de campagne ‘Handel bij Hitte’ maakten we twee maquettes van een woning. Voorzien van informatie over CO₂-reductie, klimaatmaatregelen en biodiversiteit. 

Indicatoren

Lokale indicatoren

Landelijk verplichte indicatoren

Risico's

Bedragen in €