Wat deden we in 2025 om de maatschappelijke doelen te bereiken?

We bouwen de juiste woning op de juiste plaats

We willen dat het in Bronckhorst goed wonen is én blijft. Bronckhorst kent een krapte op de woningmarkt. Bovendien sluit het aanbod aan woningen, met relatief veel dure woningen, niet goed aan op de vraag en behoefte van onze inwoners. We hebben daarom een ambitie om 1.700 tot 2.200 woningen toe te voegen. Voor een evenwichtig woningvoorraad en de leefbaarheid in de kernen is het belangrijk dat we woningen voor starters en ouderen realiseren. We willen de juiste woningen op de juiste plek. Een groot deel van deze woningen moet betaalbaar zijn, zowel koopwoningen als huurwoningen.
In 2025 werkten we verder aan de realisatie van onze woningbouwambitie, waardoor we veel woningen in onze plancapaciteit hebben zitten en gaan realiseren. Daarnaast werkten we aan een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad en aan het vitaal en leefbaar houden van onze kernen en het buitengebied. We werkten hierbij waar mogelijk integraal. Meer over deze aanpak staat beschreven in de deelprogramma’s 1A Vitale inwoners en samenleving (2.1.1.), 3B Duurzaamheid (2.1.3) en de paragraaf Grondbeleid (2.2.7).

Resultaten

We realiseren een thuis voor iedereen in Bronckhorst

We stuurden op de toevoeging van 2/3 betaalbare woningen, waaronder de toevoeging van voldoende levensloopbestendige woningen. Dit deden we zodat er voor woningzoekenden een kans is op een passende woning. Dit draagt bovendien bij aan de doorstroming op de woningmarkt. Daarnaast stelde uw raad in december 2025 de regionale aanpak wonen, welzijn en zorg vast. Hiermee pakken we op regionaal niveau de uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg aan.

We zorgen voor voldoende woningen om in de woonbehoefte te voorzien

In 2025 zagen we dat onze inzet haar vruchten begint af te werpen. Eind 2025 stonden er ruim 1800 woningen in onze plancapaciteit. Daarvan zitten 84 woningen in onze eigen grondexploitaties. We zijn aan de slag gegaan met nieuwe woningbouwprojecten en zetten stappen in eerder gestarte projecten. We streefden erna deze woningen zo snel mogelijk te laten bouwen, maar bleven en blijven afhankelijk van externe factoren.
Binnen bestaand stedelijk gebied werkten we aan transformatie en inbreiding. Voor alle vijf uitbreidingslocaties hebben we stappen gezet. Bij Zelhem Het Loo is de bouw van 130 woningen gestart. Voor Hiddinks Weide Hengelo en voor Stokhorsterpark Hummelo is het voorlopig stedenbouwkundig plan vastgesteld en zijn de voorbereidingen voor de wijziging van de omgevingsplannen afgerond. Voor Mispelkamp Vorden stelden we de Ruimtelijke visie op en verzonden deze naar uw raad voor wensen en bedenkingen. Daarnaast werkten we voor Steenderen aan de startnotitie die de basis is voor het stedenbouwkundig plan. In het buitengebied maakten we woningsplitsing en het wonen op locaties van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) mogelijk.
Om goed te sturen op de toevoeging van voldoende betaalbare woningen voerden we in 2025 samen met de Achterhoekse gemeenten de Achterhoekse betaalbaarheidsgrens in. Deze categorie wijkt af van wat het rijk betaalbaar acht voor woningen en sluit aan op de regionale markt. Voor 2025 lag de Achterhoekse betaalbaarheidsgrens op € 370.000. Deze grens indexeren we jaarlijks. 

We voeren de regionale woonagenda uit

In de regionale woonagenda staan de afspraken over de nationale woon- en bouwagenda met provincie en het rijk. In 2025 werkten we aan de realisatie van de afspraken uit de regionale woonagenda.

We actualiseren de visie voor wonen en zorg

Uw raad stelde in 2024 de geactualiseerde woonzorgvisie vast. We lichten het opstellen van het uitvoeringsprogramma toe in deelprogramma 1A Vitale inwoners en samenleving (2.1.1).

We pakken dorpen en wijken integraal aan

We weten dat goed wonen meer is dan een huis. We werken daarom ook aan sterke buurten. We werkten samen met meerdere partijen om dorpen en buurten toekomstbestendig te maken. Zo gingen we bij onze aanpak van de nieuwe wijk Het Loo in Zelhem, aan de gang met buurtmaken. Toekomstige bewoners, de ontwikkelaar, Markenheem, ProWonen, stichting Naoberschap Zelhem en gemeente zochten elkaar op. Ook gingen we in gesprek over het maken van een buurtkamer, waar jong en oud elkaar kunnen ontmoeten. We keken voor elke kern wat gewenst was voor een fijne leefomgeving. Dit legden we naast lopende initiatieven en zo bepaalden we wat aanvullend nodig is. We benutten koppelkansen in de directe omgeving van projecten, zoals waterproblematiek in de wijken die opgelost zijn door wateroplossingen in de nieuwbouwprojecten in Baak, Hummelo en Zelhem. Ook zijn we in Het Loo gestart met de pilot welstandsvrij bouwen. Onze integrale aanpak sluit aan bij de onderdelen uit de energietransitie (deelprogramma 3B Duurzaamheid (2.1.3)) en onze woonzorgvisie (deelprogramma 1A Vitale inwoners en samenleving (2.1.1)).

We ontwikkelden een aanvullend instrumentarium en nieuwe aanpakken

Het blijft belangrijk meer betaalbare woningen te hebben, om de kansen voor woningzoekenden te vergroten en doorstroming te bevorderen. Bij nieuwe plannen stelden we dat 2/3^e betaalbaar is. Dit deden we en blijven we op basis van onze woonvisie doen. We hebben ingezet op combinaties van transformeren van bestaand vastgoed, een mix van woonvormen en aantrekkelijke woonomgevingen, en konden inspelen op de behoefte van dorpen en buurtschappen. In 2025 stelden we samen met de woningbouwcorporaties Sité en ProWonen de kernenaanpak op.
Om te zorgen dat ons mooie buitengebied vitaal blijft, hebben we op basis van de in 2025 opgedane ervaringen onze beleidsregels voor woningbouw in het buitengebied geëvalueerd en aangescherpt. 
Daarnaast stelden we nieuwe beleidsregels voor (pré)mantelzorgwoningen op. Deze regels helpen om inwoners langer in hun eigen omgeving te laten wonen. Regionaal zijn we aan de slag gegaan met het project 'samen bouwen we betaalbaar'. Daarbij werkten we aan goede voorschriften die we in een gezamenlijk afgestemde anterieure overeenkomst vastleggen. Verder werkten we mee aan ‘Samen sneller bouwen’ in de Achterhoek. We stelden met alle Achterhoekse gemeenten een regionale aanpak wonen, welzijn en zorg vast en werkten we aan een huisvestingsverordening voor alle Achterhoekse gemeenten. Vaststelling van de huisvestingsverordening kan pas na invoering van de wet Versterking Regie Volkshuisvesting. We verwachten de huisvestingsverordening in 2026 voor te leggen aan uw raad. 

We realiseren modulaire woningen (voorheen flexwoningen)

We bleven voortvarend inspelen op wat de woningmarkt nodig heeft. Daar hebben we ook een flexibele schil voor nodig. In samenspraak met de woningbouwcorporaties ProWonen en Sité werken we aan de realisatie van modulaire woningen. Uit de schuifpuzzel Zelhem is een locatie gekomen waarop ongeveer 40 modulaire woningen gerealiseerd gaan worden door ProWonen. We starten in 2026 met de planvorming voor deze locatie. Overige locaties wegen we samen met de corporaties af.  

We vormen de lokale woonvisie (en kernenaanpak) om tot een volkshuisvestingprogramma

We zijn gestart met het maken van ons volkshuisvestingsprogramma. Dit programma valt onder onze omgevingsvisie. Onze lokale woonvisie en de kernenaanpak krijgen hierin een plek. Daarnaast bevat het concrete maatregelen om het beleid te realiseren. We besteden in het programma aandacht aan de woonbehoefte en de daarmee samenhangende opgave voor woningbouw en passende huisvesting. Het volkshuisvestelijk programma ronden we begin 2026 af. 

We stimuleerden het verduurzamen en het toekomstbestendig maken van bestaande woningen

We zijn gestart met de uitvoeringsagenda verduurzaming woningvoorraad. Dit doen we in lijn met de aanpak van het ‘Spoor warmtetransitie’ in deelprogramma 3B Duurzaamheid (2.1.3). Hier beschrijven we onze aanpak van deze verduurzaming. We zetten de eerste stappen naar aardgasvrij met de warmtetranstie.

We maakten prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties

We maakten, zoals elk jaar, afspraken met de woningcorporaties. In 2025 stelden we voor het eerst in Achterhoekverband meerjarige prestatieafspraken op voor de komende vier jaren. Lokaal maakten we afspraken voor 2026 en 2027. Deze afspraken helpen om onze doelen te halen, zoals het toevoegen van sociale huurwoningen, leefbare wijken en het verduurzamen van de huurwoningen.

De dienstverlening bij omgevingsvergunningen

We werkten in 2025 bijna alle vragen over ruimtelijke plannen die op een wachtlijst stonden weg en behandelden veel nieuwe aanvragen. We maakten regels duidelijker en we startten met een nieuwe aanpak. Binnen vier weken geven we onze eerste bevindingen en melden we de initiatiefnemer of een plan kansrijk is. Zo wisten binnen een kort tijdsbestek ruim honderd initiatiefnemers waar ze aan toe waren. Door deze inhaalslag kregen we later in 2025 veel principeaanvragen. Eind 2025 zetten we extra hulp in om achterstanden te voorkomen. Ook gaven we duidelijkheid over wonen in het buitengebied.

Resultaten

We gaven initiatiefnemers duidelijkheid over hun plannen

In het eerste en tweede kwartaal van 2025 hebben we ons ingezet om de wachtlijst voor vragen en initiatieven bij ruimtelijke ordening in z’n geheel weg te werken. Daarbij verduidelijkten we de processen en indieningsvoorwaarden en voerden we per 1 april 2025 een nieuwe werkwijze in. Een intakegroep beoordeelde alle nieuwe aanvragen en gaven binnen vier weken hun eerste bevindingen. Bij een aantal beoordelingen gaven we aan welke wijzigingen er nodig waren om tot een plan te komen dat in procedure genomen kon worden. De wachtlijst van ongeveer 100-140 (aan)vragen voor wijzigingen van het omgevingsplan beoordeelden we. Initiatiefnemers werden geïnformeerd en processen geüniformeerd. 
Met (door)ontwikkeling van de uitvoeringsregels voor wonen in het buitengebied  geven we veel initiatiefnemers duidelijkheid over hun wens om woningen te realiseren buiten de kernen. Met ons beleid bleken we een voorbeeld voor andere gemeenten. Daarnaast keek het rijk mee hoe we onze beleidsregels uitvoeren werden en vroegen ons af en toe ook om mee te denken met mogelijkheden voor het rijksinstrumentarium. 

Uitvoeringskracht cluster Omgeving

In de 1^e tussenrapportage ontvingen we een extra budget van € 200.000. De bestemming was de afhandeling van de hiervoor aangehaalde principeverzoeken. Verwacht werden 20 tot 30 van deze plannen. De oploop van deze verzoeken verliep minder snel dan verwacht. Om achterstanden te voorkomen, zetten we eind 2025 een extern projectteam in. Deze werkwijze loopt in 2026 door. 
In het totaal zijn er 166 conceptverzoeken behandeld, 36 initiatieven voor het wijzigen van het omgevingsplan en 44 principeaanvragen. Daarnaast zijn er 2 wijzigingen van het omgevingsplan gemaakt. Helaas is het Veegplan 2025-2 niet definitief gepubliceerd door technische problemen. Dit is voorzien voor begin 2026. 
De aanvragen voor bouwvergunningen zijn als totaal gedaald ten opzichte van de jaren ervoor. Daarvoor in de plaats zijn aanvragen gekomen waarbij vergunningen werden aangevraagd voor de bouw van 1 of meerdere woningen. Het team vergunningen en meldingen heeft 294 conceptverzoeken behandeld en 600 aanvragen voor een omgevingsvergunning. Daaronder de kapvergunningen en uitwegvergunningen.  

We verhogen de bouwleges

De inkomsten uit de leges bleken niet kostendekkend. We spraken in de Perspectiefnota 2025 af de bouwleges te verhogen.

Resultaat

We maakten de bouwleges meer kostendekkend

We verhoogden de prijzen voor omgevingsvergunningen met 10%. Toch dekken de opbrengsten nog steeds niet alle kosten. We deden nieuwe voorstellen om de opbrengsten uit leges te verhogen. De gevolgen van deze voorstellen worden merkbaar in 2026 en 2027. In de 2^e tussenrapportage 2025 gaven we al aan dat de opbrengsten voor de leges zijn gestegen. Bij afsluiting van het jaar bleek dit nog hoger dan verwacht in de 2^e tussenrapportage.

Indicatoren

Lokale indicatoren

Landelijk vastgestelde indicatoren

Risico's