2025 was het laatste volledige kalenderjaar van onze coalitie 'Bouwen aan een dienstbaar, leefbaar en sociaal Bronckhorst'. Begin 2025 stapte GBB uit de coalitie en is er een nieuwe coalitie ontstaan met CDA, PvdA, VVD en D’66 die aanvullend op het bestaande coalitieakkoord een Lente Akkoord opstelden 'Samen verder voor Bronckhorst'. Met deze nieuwe coalitie werd er afscheid genomen van wethouder Evert Blaauw van GBB, zijn positie werd ingenomen door wethouder Hans Puijk van de VVD, en werd wethouder Emmeke Gosselink onafhankelijk wethouder.
We kregen als college begin dit jaar nog een nieuw gezicht. In januari is Patrick van Domburg geïnstalleerd als burgemeester van de gemeente Bronckhorst. Hij verving daarmee Marja van der Tas die ruim een jaar interim burgemeester is geweest. Burgemeester van Domburg maakte als kersverse burgemeester in 2025 kennis met alle 44 kernen van Bronckhorst. 
De afgelopen vier jaar waren de ontwikkelingen in de landelijke politiek niet bepaald stabiel met twee keer verkiezingen en langere tijd demissionaire kabinetten. Dit in combinatie met de financiële onzekerheid vanwege het zogenaamde 'ravijnjaar' en alle grote maatschappelijke ontwikkelingen die op ons afkwamen, maakten de afgelopen vier jaar uitdagend. We lieten ons er niet door belemmeren en gingen door voor Bronckhorst, zonder onze ogen hiervoor te sluiten. We zijn trots op de resultaten die we bereikten en de ontwikkelingen die we in gang hebben gezet. Er ligt een stevig fundament voor de toekomst van Bronckhorst in de vorm van een mooie basis en/of start van nieuwe voorzieningen, woningen, bedrijventerreinen en ontwikkelingen in de sociale zekerheden. 

Financiële uitdaging

Zoals we al beschreven, hebben we de komende jaren te maken met een financiële uitdaging met meerdere facetten. Het zogenaamde ravijnjaar zien we al een aantal jaar aankomen en wordt door incidentele oplossingen vanuit het rijk vooruitgeschoven. Een structurele oplossing is er (nog) niet. Mede door het gebrek aan reële compensatie vanuit het rijk, kostenstijgingen boven het inflatieniveau en investeringen die structureel beslag leggen op financiële ruimte zien we dat we de begroting niet sluitend krijgen in de toekomst. In het najaar van 2025 stelden we het meerjarentekort voor 2029 en verder vast op € 4,2 mln. De keuzes om dit tekort te dichten, worden gemaakt na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Met dat vooruitzicht is in 2025 voortgebouwd op wat er nodig en beloofd is, maar ook streng gekeken naar de uitgaven. We zullen de komende jaren keuzes moeten maken en zijn daar de afgelopen jaren al mee begonnen door onder andere strakker (realistisch) te begroten, zaken te stoppen of te verminderen, leges en onroerendezaakbelastingen (OZB) te verhogen en investeringen te spreiden. 
Het positieve beeld dat we in het resultaat van 2025 zien, biedt helaas weinig houvast voor de toekomst. Het grootste deel van het resultaat is incidenteel van aard. Zo zien we dat we incidentele rijksmiddelen niet volledig ingezet hebben in 2025. We kennen verschillende financiële meevallers, vooral ook aan de inkomstenkant. We hebben op een aantal budgetten strakker ingezet (meer risico genomen), wat ook is meegenomen in de route richting een sluitende begroting. En het duurde langer om vacatures in te vullen dan we zouden willen. Het resultaat en de oorzaken worden nader toegelicht in het financieel beeld verderop in deze inleiding.

Resultaten

Niet alleen deze gehele coalitieperiode, maar zeker ook het afgelopen jaar werkten we aan de verschillende speerpunten uit het coalitieakkoord. Hieronder staan we kort stil bij een aantal projecten. 

Kansengelijkheid in een sterke economie

• Centrumvisie Hengelo
  Hengelo wil het centrum aantrekkelijk en toekomstbestendig houden. Er zijn een aantal uitdagingen op het gebied van wonen, winkels en zorg. Samen met betrokkenen stelden we een actuele stedenbouwkundige visie op om het centrum aantrekkelijker en gezonder te maken.
• Ontwikkelingen nieuwe bedrijventerreinen
  Naar aanleiding van het eerder vastgestelde Regionaal Programma Werklocaties zijn er drie kansrijke gebieden naar voren gekomen als mogelijke uitbreidingslocaties voor bedrijven in Zelhem, Hengelo en Steenderen. In 2025 is de haalbaarheid van de drie locaties onderzocht op diverse terreinen. De ontwikkelfase voor deze locaties gaat daarmee starten waarbij de gemeente actief de regie voert. 
• ISK onderwijslocatie voor jonge vluchtelingen
  De komende 10 jaar vangt de gemeente Bronckhorst jonge vluchtelingen (AMV’s) op. Voor het ISK-onderwijs voor deze jonge vluchtelingen is de gemeente verantwoordelijk voor het realiseren van de onderwijshuisvesting. Met het vrijkomen van de voormalige onderwijslocatie van het Kompaan aan Het Hoge 41 in Vorden is na een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek deze locatie aangewezen als ISK-school. Met het aanbieden van onderwijs in de eigen gemeente, borgen we directe participatie in onze samenleving van deze groep.

Mooi wonen in vitaal Bronckhorst

• Woonzorgvisie Gemeente Bronckhorst 2025-2030
  De woonzorgvisie is vastgesteld. Deze visie sluit aan bij de doelen en principes in andere plannen, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het beleidskader Sociaal Domein Bronckhorst en de Regiovisie Achterhoek en de Omgevingsvisie. De woonzorgvisie richt zich op een passend woonzorgaanbod voor alle inwoners. We willen dat inwoners langdurig in hun woning en vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en zorg kunnen blijven ontvangen. Daarom zetten we in op de toevoeging van voldoende levensloopgeschikte, geclusterde en zorggeschikte woningen op de juiste plek. Dit bevordert de zelfstandigheid en kwaliteit van leven voor alle bewoners.
• Regionale aanpak wonen, welzijn en zorg
  Ook is er een Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn, Zorg 2025-2035 vastgesteld. Het plan richt zich op het verbeteren van voorzieningen voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met dringende huisvestingsbehoeften. Het voorstel omvat onder andere een eerlijke verdeling van woonzorgvoorzieningen en het delen van kennis tussen gemeenten. 

Samen leven werken en ontmoeten in een gezonde leefomgeving

• Onderzoek binnensport Zelhem
  Na een capaciteitsonderzoek bleek dat drie zaaldelen aan sportvloeroppervlak in Zelhem voldoende zijn om het bewegingsonderwijs en het huidige aanbod van sportverenigingen te huisvesten. Daarom is voorgesteld om deze drie zaaldelen te centreren op locatie De Pol en het gebouw van de huidige zaal te hergebruiken. Hier is door uw raad geld beschikbaar voor gesteld. 
• Dorpsschool Halle
  Uw raad stelde in 2025 vier kredieten vast voor de nieuwe Dorpsschool in Halle: verbouwing, verduurzaming, aanpassing van de buitenruimte en uitbreiding van het milieuparkje. Het doel is een toekomstbestendig en duurzaam schoolgebouw voor 120 leerlingen en kinderopvang te realiseren. 
• Cultuurvisie 2025-2035
  We stelden dit jaar de cultuurvisie op. Met de cultuurvisie willen we cultuur toegankelijk maken voor iedereen, ongeacht achtergrond of leeftijd als essentieel onderdeel van een gezonde samenleving. De visie bestaat uit vier programma's: het versterken van sociale samenhang, persoonlijke ontwikkeling, het bevorderen van een aantrekkelijke leefomgeving en het verbeteren van gezondheid en welzijn. 
• Initiatieven Leefbaar en Sportief Bronckhorst 2025
  Na de goedkeuring van 28 projecten en initiatieven vanuit het project Leefbaar en Sportief Bronckhorst in 2024, zijn er in 2025 nog een tweede reeks van vijf aanvragen gehonoreerd voor initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan de leefbaarheid en sportiviteit in de gemeente. Doel van het project is om samenwerking tussen inwoners en organisaties te stimuleren.
• Structurele borging POH functie
  Van 2017 tot juli 2023 werkten huisartsen, de gemeente Bronckhorst en GGNet samen aan een project waarbij praktijkondersteuners (POH/SOH) jongeren hielpen. Huisartsen konden jongeren doorverwijzen naar deze ondersteuners voor hulp en advies. Door onder andere personeelstekorten en ruimtegebrek bij huisartsen wordt de hulp nu via sociale teams geregeld. Sociaal consulenten worden aanspreekpunt voor huisartsen en bieden advies bij jeugdvragen. 
• BOPA opvanglocatie AMV-ers Hengelo en Vorden
  Uw raad stelde twee BOPA’s (Buitenplanse Omgevingsactiviteit) vast voor de tijdelijke opvang van maximaal 80 alleenstaande minderjarige vluchtelingen aan de Bedrijvenweg in Vorden en locatie Elderinkweg 2 in Hengelo. Deze worden naar verwachting in 2026 in gebruik genomen. 

Landschappelijke kwaliteit met oog voor verschillende belangen 

• Ruimtelijk Perspectief Achterhoek
  Er is een Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA) opgesteld waarbij ook in Bronckhorst de intentie is uitgesproken om regionale ruimtelijke opgaven gezamenlijk aan te pakken. Het RPA is ontwikkeld door de Achterhoek Board en de Stuurgroep RPA, met vertegenwoordiging van gemeenten en het waterschap. Het dient als basis voor toekomstige ruimtelijke plannen en biedt input voor provinciale en landelijke processen. Het RPA vormt ook een bouwsteen voor de Achterhoekvisie 2050. 
• Uitwerking projecten RegioRotonde
  Er is besloten het programma RegioRotonde voort te zetten met de uitwerking van twee projecten: een circulair werklandschap met mestvergister en een energiegemeenschap. Deze projecten richten zich op het verbeteren van energievoorziening, waterbeheer en hergebruik van grondstoffen in het gebied Steenderen en breder. Doel is om innovatieve, circulaire oplossingen te ontwikkelen die bijdragen aan economische groei, vermindering van netcongestie en verbetering van biodiversiteit.

Werken aan het landelijk gebied

• Net voor 2025 is het omgevingsprogramma Landelijk Gebied vastgesteld. Het afgelopen jaar werkten we aan de drie thema’s landbouw, erfgoed en biodiversiteit. We werken daarbij nauw samen met betrokken inwoners, (agrarische) ondernemers en organisaties. Ook het rijk, regionale partners en grondeigenaren hebben een belangrijke rol. 

Bijzonderheden

• Nationaal Programma Ruimte voor Defensie
  In 2025 publiceerde Defensie het Ontwerp nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) waarin boven en nabij Bronckhorst een laagvlieggebied voor helikopters, corridors voor onbemande drones voor cargo en een militair oefenterrein als helikopterlandingsplaats zijn aangewezen. Met uw raad hebben we hierop een regionale zienswijze ingediend naast de provinciale zienswijze.